Home

gaskonia

Gaskonia – wykwintne wina znane na całym świecie

Region tradycji winiarskiej – Gaskonia 

Czwartym co do wielkości regionem winiarskim we Francji pod względem sprzedaży i produkcji wina jest Gaskonia, powszechnie znana jako Cotes de Gascogne. Często porównywana do Bordeaux, Gaskonia znajduje się w południowo-zachodnim krańcu kraju, między Tuluzą a Oceanem Atlantyckim. Gaskonia jest często niedoceniana jako obszar produkcji wina, ale wiele osób uważa tamtejsze wina za niezwykle wartościowe, gdyż charakteryzują się wspaniałym smakiem i jakością za stosunkowo niską cenę. Gaskonia jest najbardziej znana jako siedziba jednego z trzech muszkieterów – D'Artagnana, ale ten francuski region winiarski to o wiele więcej niż może się na pierwszy rzut oka wydawać. 

Historia regionu  

Jest powód, dla którego wina Bordeaux są o wiele bardziej popularne niż trunki z Gaskonii, mimo że mają podobny styl i jakość. Sprowadza się to do historii obszaru, który kiedyś znajdował się pod panowaniem brytyjskim. Mówi się, że wina z Gaskonii były przez długi czas bardziej popularne niż ich odpowiedniki z Bordeaux, więc można by się zastanawiać, dlaczego obecnie są one o wiele mniej znane. Wina z Gaskonii w szczytowym okresie były wysyłane z portów w Bordeaux, jednak handlarze win z Bordeaux postrzegali winiarzy Gaskonii jako zagrożenie i wprowadzili przepisy ograniczające eksport z Gaskonii, co doprowadziło do gwałtownego spadku sprzedaży tamtejszego wina. 

Region Gaskonii produkował wino od czasów imperium rzymskiego i był bardzo ważny dla dostaw rzymskich. W tym czasie produkcja wina była bardzo udana, a Gaskonia była u szczytu swojej popularności. W połowie XI wieku mimo że obszar ten został podbity przez Anglię, nadal dobrze prosperował, eksportując miliony butelek wina do Wielkiej Brytanii. W tym okresie Gaskonia była uzależniona od importu żywności z Anglii, co później stało się przyczyną klęski tego regionu. Kiedy Gaskonia ponownie stała się częścią Francji w 1453 roku, eksport został znacznie ograniczony. Epidemia filoksery (mikroskopijny pasożyt, który niszczy winnice), która dotknęła wiele regionów winiarskich we Francji i w całej Europie, zdziesiątkowała przemysł winiarski Gaskonii, który powrócił do swej dawnej świetności dopiero po drugiej wojnie światowej w 1949 roku. W tym czasie Armagnac stał się największym obszarem biznesowym, ale likier wyszedł z mody w latach 70., ponownie robiąc miejsce dla przemysłu winiarskiego. 

Z drugiej strony Gaskonia ze swoimi żyznymi glebami została tak osłabiona strukturalnie przez ataki francuskie, że polegała na imporcie żywności z Anglii. Wielu mniejszych szlachciców zmieniało swoją lojalność w zależności od sytuacji zaopatrzeniowej. W 1453 roku, pod koniec wojny stuletniej, Gaskonia ponownie stała się obszarem francuskim, co nie wszystkim się podobało. Niektórzy obywatele Bordeaux, stolicy Gaskonii, napisali nawet list do Henryka VIII z prośbą o powrót do panowania angielskiego. W Wielkiej Brytanii brak importowanych towarów spowodował bolesną lukę w dostawach. Rezultatem były niezwykle wysokie ceny wina, które były odnotowywane przez Szekspira nawet ponad sto lat później.

Klimat Gaskonii 

Geografia Gaskonii jest idealna do uprawy winorośli dzięki doskonałemu położeniu między górami a oceanem. Te cechy geograficzne tworzą klimat idealny do uprawy winorośli, co w znacznym stopniu przyczynia się do wysokiej jakości win Gaskonii. Ocean Atlantycki sprzyja obniżeniu temperatury, tymczasem bliskość gór prowadzi do większej zmiany temperatury między dniem a nocą, co dla każdego plantatora winorośli jest idealne. Sezon wegetacyjny jest długi, co sprzyja produkcji, a wszystkie te elementy razem prowadzą do bardziej skoncentrowanych aromatów winogron i zachowywania przez nie dłużej świeżości. 

Białe wino jest zdecydowanie najbardziej popularne w Gaskonii – obszar ten ma jedne z najlepszych terenów do produkcji aromatycznych i dobrze wyważonych białych win. Zróżnicowane wzniesienia w IGP Cotes de Gascogne dają producentom wina idealny teren i znakomite warunki pod uprawę. IGP, co oznacza Indication Geographique Protegee, to europejska specyfikacja kategorii jakości wina, we Francji można ją określić jako Vin de Pays. VDP oznacza „wino krajowe" i jako klasyfikacja znajduje się pomiędzy Vin de Table (wino stołowe) a Appellation d'Origine Controlee (chroniona nazwa pochodzenia). W ramach IGP Cotes de Gascogne istnieją trzy główne obszary, które nadają winom szeroki wybór smaków. Bas-Armagnac to największy obszar na zachód od regionu. Tutaj gleba to mieszanka piasku i gliny, nadająca produkowanym tu białym winom owocowy profil z dużą ilością kwiatowych nut. Znajdujące się w centrum IGP Cotes de Gascogne Tenareze charakteryzuje się glebą o wysokiej zawartości wapienia, zwaną peyrusquets. Czasami gleba w obszarze Tenareze jest uzupełniana gliną, w takim przypadku nosi ona nazwę terrefortami. Ostatni obszar w Cotes de Gascogne nazywa się Haut-Armagnac, winorośle rosną tam w mieszaninie gliny, żwiru i wapiennej gleby. Białe wina z Haut-Armagnac prezentują elegancki profil, wypełniony delikatnymi smakami i aromatami.

Lokalne dobra 

Armaniak

Trudno zaprzeczyć, że armaniak jest najważniejszym produktem z  Gaskonii. Likier ten jest w rzeczywistości wytwarzany z wina destylowanego i może pochodzić wyłącznie z regionu Gaskonii. Armaniak to rodzaj brandy o bardzo wyjątkowym smaku i zwykle wytwarzany z mieszanki winogron, w przeciwieństwie do koniaku, który jest wytwarzany wyłącznie z odmiany ugni blanc. Co ciekawe, armaniak był jednym z pierwszych destylowanych alkoholi w Europie, ale ponieważ jego produkcja odbywa się głównie na mniejszą skalę, napój nie jest tak popularny poza Europą. Tam, gdzie koniak jest produkowany masowo, armaniak jest wytwarzany tylko w małych gospodarstwach w Gaskonii. Pod względem smaku młody armaniak ma jaśniejszy kolor i oferuje smaki owocowe, na przykład śliwki i pigwę. Gdy spirytus dojrzewa w dębie przez kilka lat, odcień jest ciemniejszy i wyczuwalne są nuty kawy, karmelu i czekolady.

Floc de gascogne

Floc to aperitif vin de liqueur (rodzaj słodkiego wina) wzmocniony armaniakiem. Następnie dojrzewa przed zatwierdzeniem, po czym może być sprzedawany pod AOC Floc de Gascogne. Floc składa się w jednej trzeciej z armaniaku i w dwóch trzecich ze świeżego soku winogronowego, z których oba muszą być wyprodukowane z winogron uprawianych w Cotes de Gascogne; w rzeczywistości muszą być uprawiane w tej samej winnicy. Floc de gascogne jest dostępny zarówno w postaci białej, jak i różowej i najczęściej pije się go jako aperitif. Można go jednak spożywać również jako wino deserowe. Zalecamy wypróbowanie floc de gascogne z lodem – to wzmocnione wino należy zawsze pić w chłodnej temperaturze. Możesz w nim wyczuć smaki jaśminu, migdałów, miodu lub czarnych owoców. Jedną dużą różnicą między floc de gascogne a armaniakiem jest to, że floc należy wypić w ciągu roku od produkcji.

Madiran

Wino madiran jest produkowane w miejscowości Madiran w Gaskonii i wokół niej. Obszar ten stał się AOC w 1948 roku; produkuje się w nim co najmniej 40% winogron tannat. Madiran jest ogólnie winem silnie aromatyzowanym, bogatym w taniny. To sprawia, że jest to jedno z najzdrowszych win na rynku, ponieważ jest ono pełne procyjanidyn – chemikaliów roślinnych, które są korzystne dla zdrowia pod wieloma różnymi aspektami. 

Odmiany winorośli uprawianych w Gaskonii 

Podobnie jak wiele innych obszarów uprawy winorośli położonych u podnóża gór, Gaskonia ma ogromny wybór odmian winorośli. Zróżnicowany klimat i wzniesienia w regionie umożliwiają uprawę winogron o różnych wymaganiach, więc Gaskonia ma wiele do zaoferowania koneserowi wina. W Gaskonii występuje wiele międzynarodowych odmian winogron, rozpoznawalnych na całym świecie, ale jest też wiele odmian rodzimych winogron pochodzących z wybrzeża Atlantyku. Gaskonia znana jest z mieszania rodzimych winogron z winogronami z innych krajów, wśród wielu regionów winiarskich ma więc do zaoferowania coś specjalnego. Ta odrębność win Gaskonii jest kolejnym elementem wyróżniającym ten region winiarski.

Sauvignon blanc 

Winogrono pochodzące z pobliskiego Bordeaux, sauvignon blanc, jest uprawiane niemal wszędzie i uchodzi za jedno z najpopularniejszych białych win na świecie. Winogrona sauvignon blanc dają rześką, wytrawną i orzeźwiającą biel, gdy są stosowane same, jednak ich smak różni się znacznie w zależności od klimatu. To winogrono jest również często używane w winach deserowych, a poza Francją jest popularne m.in. w winnicach w Chile, Rumunii, Kanadzie, Australii, Nowej Zelandii, USA.

Colombard

To winogrono pochodzi z obszaru Gaskonii i było pierwotnie używane do destylacji do armaniaku i cognac. Obecnie colombard jest używany do produkcji owocowego białego wina, które może być wytrawne lub słodkie. Odmiana winogron colombard jest również uprawiana w Kalifornii ze względu na jej kwasowość, przeznaczoną w większości do mieszanek, oraz w RPA, gdzie klimat powoduje rozwój pysznego smaku guawy.

Ugni blanc

To włoskie winogrono jest bardziej znane jako trebbiano, przez Francuzów określane jest zaś jako ugni blanc. To kolejne winogrono, które jest uprawiane na całym świecie, dając świeże i owocowe wino, ale poza tym raczej nie wyróżnia się spośród innych szczepów. Zamiast tego trebbiano jest używane w Gaskonii do produkcji armaniaku, w którym stanowi on ważny składnik ze względu na swoją wysoką kwasowość.

Chardonnay

Pochodzący z burgundzkiego regionu winiarskiego we Francji, ten biały szczep winorośli rośnie obecnie w winnicach na całym świecie. Jest to jedna z najbardziej uprawianych na świecie odmian i jest postrzegana jako wejście na rynek wina dla rozwijających się regionów winiarskich. Winogrona chardonnay są w rzeczywistości dość neutralne w smaku, jednak silny wpływ na nie mają takie czynniki jak starzenie się dębu i terroir, co czyni go niezwykle wszechstronną opcją. Ogólnie wina chardonnay są lekko kwaśne i mają owocowe aromaty, jednak ich specyfika może się znacznie różnić w zależności od lokalizacji. Ten popularny gatunek winogron jest również ważny przy produkcji białych win musujących.

Merlot

Ta dobrze znana odmiana winogron jest powszechnie stosowana zarówno w mieszankach, jak i w winach jednogatunkowych. Merlot jest bardzo często używany w winie Bordeaux i jest najczęściej sadzonym winogronem w tym regionie na północ od Gaskonii. To winogrono o niebieskim kolorze jest jednym z najpopularniejszych winogron na świecie, a liczba winnic merlot wciąż rośnie. Po raz kolejny styl poszczególnych hodowców ma ogromny wpływ na smak winogron merlot, na przykład wina merlot pochodzące z Bordeaux często mają posmak czerwonych owoców w odcieniach czerwieni o średniej treściwości.

Cabernet sauvignon

Kolejny popularny na świecie szczep, cabernet sauvignon, jest często mieszany z merlotem i cabernet franc. Same wina produkowane z cabernet sauvignon są pełne, bogate w garbniki i mają dobrą kwasowość. To czyni je idealnymi do dojrzewania i jest jednym z powodów, dla których to winogrono jest najczęściej sadzone na świecie – ogółem uprawianych jest ponad 3000 km kwadratowych winorośli cabernet sauvignon.

Cabernet franc

To szczepowi cabernet franc zawdzięczamy, że cabernet sauvignon jest tak wyjątkowy, ponieważ został użyty do stworzenia hybrydy z sauvignon blanc. Winogrono to daje ciekawe jasne i bladoczerwone wino, często o pieprznym zapachu. Pochodzący z Bordeaux lub Loary szczep jest używany prawie wyłącznie do mieszania z innymi odmianami.

Tannat

To winogrono było uprawiane na południowym zachodzie Francji przez długi czas, ale obecnie jest uważane za narodowe winogrono Urugwaju. Tannat jest uprawiany w wielu innych krajach Ameryki Południowej, a także we włoskim regionie winiarskim. Jeśli chodzi o Gaskonię, tannat osiąga swoje znaczenie jako winogrono używane do produkcji armaniaku.



0
Piemont – historyczna kolebka wykwintnych włoskich...
Dolina Rodanu – region winiarski o niezwykłej hist...